Een uitdagende fietstocht

Samenvatting

Goffe Jensma, bestuurslid bij de Boerderijenstichting Fryslân en eerste organisator van de fietstocht van 2026 ‘door Het Bildt en Oud-Barradeel’, kneep ‘m de dagen voorafgaand. Wat waren de weersverwachtingen slecht. Maar zijn assistenten Gerard Brouwer en Ate Feenstra waren resoluut: doorgaan!

 

Zodoende haakten op zaterdagochtend 16 mei 53 deelnemers hun meestal elektrische fietsen van de rekjes op het erf van één van de Jensma’s, grote akkerbouwers aan de Oudebildtdyk. En dan op naar café-restaurant Zwarte Haan, aan de Waddendijk, voor koffie met gebak. Daar horen we een korte toelichting op onze tocht door Goffe Jensma. Hij voelt de hele dag een grote verantwoordelijkheid voor het welslagen, maar gelukkig wordt de oplopende spanning hem dankzij zijn nuchtere vrouw Neeltje nooit helemaal te veel.

We fietsen vanaf Zwarte Haan in etappes tussen schaapskuddes en hun bij voorkeur op de weg geloosde stront naar het verste, westelijke, punt, Sexbierum. Dat wordt een worsteling tegen een harde wind die neigt naar storm; geen wonder dat her en der evenementen zijn afgelast. Maar onze fietstocht houdt dapper stand, Goffe voorop. Via Sint-Jacobiparochie, waar we vanonder onze zuidwester links de Groate Kerk ontwaren, bereiken we de Griene Dyk, een vier kilometer lang restant van de duizend jaar oude zeedijk. We zijn hier volop prooi van de storm, maar weten contact met het asfalt te houden. Bij het informatiebord kunnen we even uithijgen en weet Goffe allerlei leuke weetjes te vertellen. We zien in de verte de boerderijen Groot Lammema en een gelede boerderij van het Sint Anthony Gasthuis, een W.C. de Groot-ontwerp.

Bij Dijkshoek nemen we de afslag naar Firdgum, zodat we de wind nu enigszins van opzij krijgen waardoor we de route licht scheefhangend vervolgen en de door Jelle de Jong verbouwde boerderij van Grietje Vogels zien. We passeren het Yeb Hettingamuseum met het bekende Zodenhuis, een reconstructie van hoe hier in de Vroege Middeleeuwen werd gewoond.

Met danig ferfomfaaide kapsels maken we dan een stop bij Camstrastate. Meilina Hoogland en Hessel Hoogterp, de bewoners, hebben zich voorbereid op ons bezoek en leiden ons door de geschiedenis van deze voormalige stins. We mogen ook een kijkje binnen nemen. Er is veel verbouwd, aangepast aan nieuwe bestemmingen, en het geheel ziet er nu pico bello uit. De oorsprong als stins is af te lezen aan de metersdikke onderste muren en de verhoging in het landschap. Een stukje terug staat de eenzame toren van de voormalige Sint-Nicolaaskerk. Het karakteristieke bouwwerk is een rijksmonument, een baken in het lege landschap.

Dan fietsen we verder richting Tzummarum en zien links Sineada State. Een historisch belangwekkende boerderij, waarvan de eigenaren meer pleatsen bezaten en daarmee als stemdragers nogal wat invloed konden doen gelden. De historici Paul Noomen en Hans Mol hebben er flink op moeten studeren om een en ander te ontrafelen.

Verderop, bij Tzummarum, omcirkelen we de oude gasfabriek, laten het dorp links liggen en gaan we langs de Roordemaleane naar Easterbierrum. Er is onderweg genoeg moois te zien en Goffe moet op zijn tong bijten om niet allerlei wetenswaardigheden ten beste te geven, maar hij houdt ook strak het oog op zijn horloge: de lunch wacht.

Aangekomen in het centrum van Sexbierum vullen we de parkeerplaats van hotel-café-restaurant De Harmonie met onze elektrische fietsen en prijzen ons gelukkig dat het weliswaar nog steeds hard waait, maar dat het wel droog blijft. Tot verbazing van wat later komende toeristen weten we De Harmonie geheel te vullen, ook met geluid. De lunch die we hier genieten is uitstekend verzorgd; keus te over en de tijd vliegt.

Goffe is intussen door het welslagen tot nu toe aardig gekalmeerd, wat zijn zelfvertrouwen zichtbaar goed doet. Hij weet het gezelschap vlotjes weer op de tweewielers te bewegen waarop we onze tocht voortzetten naar het volgende rijksmonument: Liauckemastate bij Pitersbierrum.

Dit was een grote state, nadien vooral bekend van het schilderij De Pipenpoyse bruiloft. De state was tot begin 19de eeuw een indrukwekkend kasteel en kent een grootse, rijke geschiedenis. Van dat al rest eigenlijk alleen het poortgebouw. Deze poort, de boerderij en het huisje erachter zijn rijksmonument, maar verder dan de poort mogen we niet komen.

Langs de voormalige slotgracht komen we op de Hoarnestreek. Nu we de wind in de rug hebben, zien we van Latsmastate, Vredenoord, Doumastate, Doniastate en Harkemastate bij wijze van spreken alleen flitsen; we gaan als een raket naar Koehool.

We steken aan bij de boerderij van Sjoerd Jensma, broer van Goffe. Hij en zijn vrouw Joke van Kooten laten de mooie tuin bij hun historische winkelhaakboerderij zien. In de oude schuur vertelt Sjoerd over zijn grote passie: reizen door de Verenigde Staten. Enkelen van ons bezoeken met Joke de opslag- en koelloodsen, waar onze monden openvallen van verbazing over de schaal waarmee de akkerbouwproducten worden verwerkt en vooral bewaard.

Die verbazing wordt nog groter als we weer op ons beginpunt belanden, bij de nieuwste schuren van de Jensma’s. Vijftien meter hoog, voorzien van het nieuwste van het nieuwste. De uitgebreide familie Jensma, inmiddels een VOF, bestiert liefst 600 hectare kleigrond met allerlei gewassen, maar vooral pootaardappelen. Goffe, Neeltje en hun zoon trakteren ons ten slotte op koffie, thee met wat lekkers in de kantine van hun moderne bedrijf, op een uitdagende tien meter boven de grond. Hier kan het gezelschap weer wat opdrogen: pas de laatste kilometer begon het te regenen, en wat zich de hele dag had opgehoopt aan water, kregen we in een kwartiertje als toetje over ons heen.
Het was een mooie dag, door Ate besloten met een dankwoord aan Goffe, en zijn familie. Voor de organisatie en de gastvrijheid.

Tekst Siebrand Krul, bestuurslid BsF, foto’s Ate Feenstra (AF) en Siebrand Krul (SK)

Openingsbeeld: Goffe geeft een toelichting op de Griene Dyk. (Foto SK)