Monumenteigenaren: wie, wat en hoe?

Samenvatting

Het Nationaal Restauratiefonds heeft de resultaten gepubliceerd van zijn tweejaarlijkse onderzoek onder monumenteigenaren. Het onderzoek, uitgevoerd door onafhankelijk bureau RIGHT, biedt een actueel beeld van wie de Nederlandse monumenteigenaren zijn, welke behoeften zij hebben en welke thema’s hen bezighouden. In totaal namen 710 (potentiële) eigenaren deel aan het online onderzoek, dat in het tweede kwartaal van 2025 werd uitgevoerd.

Het onderzoek levert vier duidelijke inzichten op:
1. Onderhoud en restauratie blijven prioriteit
Vrijwel alle monumenteigenaren verwachten de komende vijf jaar te investeren in onderhoud of restauratie. Financiële steun blijft daarbij een belangrijk aandachtspunt, vooral voor eigenaren die projecten moeten uitstellen of versoberen.
2. Verduurzaming blijft centraal thema
De interesse in verduurzaming is onverminderd groot: 67 procent van de ondervraagden heeft de afgelopen drie jaar maatregelen genomen, terwijl 77 procent dat in de komende drie jaar overweegt. De kennis over verduurzaming groeit bovendien snel — van 25 procent in 2017 naar 59 procent in 2025.
3. Behoefte aan betrouwbare informatie
Monumenteigenaren willen beter inzicht in financieringsopties, duurzaamheidsmaatregelen en regelgeving. Onafhankelijke en toegankelijke informatie is cruciaal, evenals persoonlijk contact. Bronnen zoals de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Monumenten.nl, het Restauratiefonds, Monumentenwachten en gemeenten worden hierbij als belangrijk gezien.
4. Nieuwe thema’s vragen om samenwerking
Onderwerpen als klimaatadaptatie en funderingsherstel zijn nog minder bekend bij eigenaren, maar krijgen toenemende aandacht. Volgens het Restauratiefonds biedt dit kansen om als sector kennis te delen en samen te werken aan ondersteuning voor eigenaren.

Samen leren en versterken
De resultaten tonen aan dat monumenteigenaren en erfgoedprofessionals voor vergelijkbare uitdagingen staan.
‘Het is belangrijk dat we als erfgoedsector onze kennis en krachten bundelen’ zegt Margriet Boer, manager Marketing, Informatie en Communicatie bij het Restauratiefonds. ‘Door inzicht te delen in wat monumenteigenaren bezighoudt, kunnen we hen beter helpen bij het duurzaam behouden van hun erfgoed.’
Het onderzoek biedt daarmee waardevolle inzichten voor de gehele erfgoedsector. Partners worden uitgenodigd om de resultaten te benutten binnen hun eigen werk en samenwerking te zoeken rond thema’s als financiering, verduurzaming en kennisontwikkeling.

Bekijk het volledige onderzoek via de website van het Restauratiefonds:
Rapport Eigenarenonderzoek 2025 – Nationaal Restauratiefonds:
https://www.restauratiefonds.nl/files/docs/2025-11/Rapportage%20onderzoek%20monumenteigenaren%202025.pdf

Bron: De Erfgoedstem/Nederland Monumentenland